یادآوری آمار در علوم اجتماعی

متغیر ها را بر پایه تعداد و نوع تفاوت بین مقادیری که به خود می گیرند می توان طبقه بندی کرد. در پایه ای دیگر از متغیرها که معمولا مقادیر بیشتری نسبت به متغیرهای اسمی به خود می گیرند.

دسته ای دیگر ازمتغیرها معمولا مقادیر زیادی به خود گرفته و به علاوه فاصله بین آنها بر پایه ی صفر حقیقی قابل اندازه گیری است، به عنوان مثال طول عمر، درآمد و یا اینکه سن که مقادیری متفاوتی از صفر تا K به خود می گیرد و نیز فواصل بین آنها به واسطه صفر حقیقی قابل اندازه گیری است. بدین ترتیب می توان گفت یه فرد 50 ساله دو برابر فرد 25 ساله سن دارد. این نوع متغیرها دارای سطح سنجش فاصله ای یا نسبی هستند.

آزمونها و آماره هایی که برای بررسی توزیع و یا رابطۀ این نوع متغیرها به کار می رود، آزمونهای پارامتری خوانده می شوند که در کتاب روشهای آماری توضیح داده شده است. آزمونهایی چون Z، t و F نمونه های از آزمونهای پارامتری هستند. متغیرهای جنس، دین، نژاد و ... در هر صورت تنها به شیوۀ اسمی یا ترتیبی قابل اندازه گیری هستند.

برای بررسی شکل توزیع و یا رابطه ی بین این نوع متغیرها در تحقیقات از آزمونهایی موسوم به نا پارامتری استفاده می شود که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.

در آزمون تحلیل واریانس (F)، وقتی فرضیۀ  مورد قبول واقع شد، جامعه های مورد مطالعه را با استفاده از .L.S.D (کوچکترین تفاوت معنی دار بودن) به چند گروه که از نظر متوسط صفت مورد مطالعه یکسان بودند تقسیم کردیم و گفتیم که هدف از گروه بندی جامعه های مورد مطالعه تعیین حدود اعتماد و اطمینان میانگین هر گروه است که بتوان آنها را آنچنان تقسیم بندی کرد که اختلاف گروه های هر دسته به حداقل برسد، حال آنکه این کار را می توان با استفاده از آزمونهای شفه[1] ، توکی[2] و دانکن[3] نیز انجام داد

  آزمون شفه (Scheffe Test)

آزمون شفه تا حدوده زیادی مشابه گروه بندی L.S.D. در آزمون F صورت گرفته و فرشیۀ 1H مورد قبول باشد، یعنی اثر متقابل بین دو متغیر معنی دار باشد، این آزمون تمام حالتهای مختلف مقایسۀ یک به یک میانگینها و همچنین ترکیبهای چندتایی مقایسۀ آنها را انجام دهد، به سخن دیگر، از روش شفه جهت مقایسۀ یک به یک میانگینها یا مقایسۀ ترکیبهای چندتایی میانگین استفاده می شود

اگر اثر متقابل دو متقیر معنی دار نباشد، این مقایسه اختصاص به متغیرهایی پیدا می کند که معنی دار هستند، همان گونه که اشاره شد این آزمون تا حد زیادی کار گروه بندی ( یعنی L.S.D.) را که در آزمون F را انجام می دهد. در این آزمون، می توان برای تصمیم گیری در مورد وجود تفاوت بین دو میانگین یا ترکیبی از میانگینها ار توزیع t استفاده نمود.


منبع:منصوری فر،کریم(۱۳۸۰)،روشهای آماری،تهران:دانشگاه تهران

 


 

نوشته شده توسط امين روشني در دوشنبه بیست و چهارم آبان 1389 ساعت 15:39 موضوع | لینک ثابت